Bir Masal _ Hazinedeki Paslı Teneke _ Öykü ile Masal'ın Farkı Nedir?

Önce Öykü ile masal'ın farkı nediri açıklama ile başlayalım

Masalı
Öykü ve destan gibi türlerden ayıran

En önemli temel özellik ise
Gerçek dışı ögeler içermesi

Anlatılanları gerçeğe benzetme çabası içinde olmamasıdır.

Masallarda olaylar bilinmeyen 

Bir zamanda geçer

Masalımızı çoğumuzun okuduğu 

Aziz Nesin'in "Memleketin Birinde" deki kitabından

Tarık Başçıl  _    11 Ocak 2026

Not: 

Kırmızı yazılı kelime gördüğünüzde tıklar iseniz

Sizi "Vikipedi" e yönlendirir

Onun hakkında daha fazla bilgiye ulaşmış olursunuz

★★★★★★★★★★★

 

Hazinedeki Paslı Teneke

Bir yokmuş, iki yokmuş, üç yokmuş… 

Eski günlerde yeryüzünün bir ülkesinde hiçbişey yokmuş. 

Hiçbişeyi olmayan bir ülkenin bir padişahı varmış. 

Bu padişahın da bir hazinesi varmış. 

Bu hazinede o ulusun en değerli bir emaneti korunurmuş. 

Atalardan kalan bu emanetle o ulus övünürmüş. 

“Hiçbişeyimiz yoksa da, atalarımızdan bize böyle bir emanet kaldı” diye avunurlar

Yoksunluklarını, yoksulluklarını unuturlarmış.

★★★★★★★★★★★

Atalardan kalan emanet, bir kişinin, iki kişinin değil, bütün ulusun olduğundan,. 

Herkes bu değerli emanetten kendine övünme payı çıkarırmış. 

Onun korunmasına canla, başla çalışırlarmış.

Bütün ulusun malı olan emaneti korumak için en uygun yer padişahın hazinesi olduğundan

Bu emanet de hazinede saklı dururmuş. 

Hazineyi, gözlerini kırpmadan silahlı nöbetçiler beklermiş. 

Hazinenin olduğu yerde kuş bile uçurtmazlarmış.

Padişah, sadrazam, vezirler, sarayın bütün ileri gelenleri

Her yılın bir günü

Atalardan kalan kutsal emaneti koruyacaklarına namusları üzerine yemin ederlermiş.

★★★★★★★★★★★

Gel zaman git zaman

Günlerden bigün padişahın içine

Ulusun canları, kanları yoluna korudukları 

Bu emanetin ne olduğunu anlamak isteği düşmüş. 

Padişah

Bu emanet kutusunun içindekini görmek için yanıp tutuşurmuş. 

Sonunda bu isteğini yenememiş

Bigün hazine dairesine girmiş. 

Nöbetçiler padişaha da yasak diyecek değiller ya… 

Sarayın hazinesine padişah, sadrazam, vezirler her zaman ellerini kollarını sallayarak özgürce girerler, emanetin yerinde durup durmadığına bakarlarmış. 

Padişah da böyle yapmış. 

Bu emanet, oda oda içinde

Oda oda içinde kırk odadan geçtikten sonra kırkbirinci odanın içinde dururmuş. 

★★★★★★★★★★★

0 odanın içinde de kutu kutu içinde

Kutu kutu içinde, kırkbirinci kutunun içindeymiş.

Padişah kırk odanın kapısını açmış. 

Kırkbirinci odaya girmiş. 

Sonra kırk kutu açmış. 

Kırkbirinci kutuyu açarken heyecandan yüreği küt küt çarpıyormuş. 

“Bunca yıldır koruduğumuz emanet ne ola?” diye 

Büyük bir merak içindeymiş.

Bir de kırkbirinci kutuyu açıp baksın ki

Ne görsün: 

Yeryüzünde o zamana kadar görülmemiş bir mücevher. 

Bir alev gibi yanıp duruyor. 

★★★★★★★★★★★

Altın desen altın değil

Platin desen platin değil

Gümüş hiç değil… 

Padişah kendini tutamamış, içinden

“Atalardan kalan bu kutsal emaneti ben kendime alırım. Benim olur. Kim nereden bilecek?” diye geçirmiş.

Güneşten koparılmış bir parça gibi ışıl ışıl yanan 

utsal emaneti kutusundan çıkarıp, cebine atmış. 

Atmış ama, “Ya benim çaldığım anlaşılırsa…” diye de 

İçine bir korku düşmüş. 

★★★★★★★★★★★

O zaman

“Ben bu pınl pırıl yanan şeyi alır

Onun yerine üstü yakut

Sedef, zümrüt, inci, elmasla süslü bir platin koyarım

Hiç kimse bu emaneti görmediğine göre

Günün birinde kutuyu açarlarsa

Kutsal emanetin çalındığını anlayamazlar…” diye düşünmüş. 

Dediği gibi de yapmış. 

Sonra kırkbir kutuyu içiçe

Onun üstüne de

Kırkbir odanın kapısını da üst üste kilitleyip hazineden çıkmış arna

Yaptığı düzen anlaşılacak diye de ödü kopuyormuş. 

★★★★★★★★★★★

Hiç kimsenin, kutsal emaneti çaldığını anlamaması için

O zamana kadar yılda bir kutsal emanet üzerine ant içilirken

Padişah bu andı yılda ikiye çıkarmış. 

Her yıl iki kez, alanlarda toplanırlar

Padişah da

Başkaları da

Bütün ulus

Atalardan kalan kutsal emaneti kanları ile

Canlan ile koruyacaklarına ant içerlermiş.

Sadrazam kurnaz bir kişiymiş. 

“Eskiden yılda bir kez emaneti korumak için ant içilirken

Şimdi neden padişah bunu ikiye çıkardı?..” diye 

★★★★★★★★★★★

Sadrazamın içine bir kuşku düşmüş. 

“Yıllardan beri koruduğumuz bu emanet ne ola?” diye 

O da bigün hazineye girmiş. 

Kırkbir odadan geçip

Kırkbir kutuyu açıp emaneti görmüş. 

Ne de olsa padişah, dalaveresi çakılmasın diye

Çaldığı emanetin yerine en değerli taşlarla süslü 

Koca bir altın koyduğundan

Bu güzel şey karşısında sadrazam şaşkına dönmüş. 

“Ben bu emaneti alır, yerine üstü renkli, parlak taşlarla süslü bir altın koyarım. 

Nasıl olsa, hiç kimse, emanetin ne olduğunu bilmediğinden, günün birinde kutuyu açarlarsa, kutsal emanetin bu olduğunu sanırlar…” diye düşünmüş. 

★★★★★★★★★★★

Dediği gibi de yapmış. 

Ama içinde, yaptığı iş anlaşılacak diye bir korku olduğundan

Padişahın yılda ikiye çıkardığı ant içme törenini

Yaz, kış ve baharlarda olmak üzere yılda dörde çıkarmış.

Gelgelelim vezirlerden biri kurnaz bir kişiymiş. 

“Şimdiyedek, yılda iki ant içilirken neden dörde çıkarıldı?..” 

diye içine bir kuşku girmiş.

O da, kimseye danışmadan hazineye girebildiğinden

Bigün, hazineye girmiş, kırkbir odadan geçmiş, kırkbir kutuyu açmış. 

Kırkbirinci kutudan çıkan üstü parlak taşlarla süslü altını görünce

Sevinçten gözleri parlamış. 

“Ben bunu alır yerine bir gümüş koyarım. Kim nerden bilecek?..” diye düşünmüş.

★★★★★★★★★★★

Düşündüğü gibi de yapmış. 

Yapmış ama içinde öyle bir korku varmış ki

Hırsızlığı belli olmasın diye

Ulusa kutsal emaneti ne kadar iyi koruduğunu anlatmak için

Yılda dört kez yapılan ant içme törenini 

Her ay yaptırmaya başlamış. 

Ulus, her ay alanlarda toplanıp

Son kişide son damla kan kalana kadar kutsal emaneti koruyacağına ant içermiş.

★★★★★★★★★★★

Saray nazırı kurnaz bir kişiymiş. 

Ant içmenin ayda bire çıkmasından işkillenmiş. 

“Bunda bir iş olacak, bir gidip şu emaneti göreyim…” demiş. 

Kırkbir odadan geçip, kırkbir kutuyu açıp emaneti görmüş. 

Atalardan kalan kutsal emanet o kadar hoşuna gitmiş ki

“Ben bunu alıp yerine bir bakır koysam, kim nereden anlayacak?..” diye düşünmüş.

Düşündüğü gibi de yapmış. 

Yapmış ama 

İçinde hırsızlığı anlaşılacak diye bir korku olduğundan

Emaneti ne kadar titizlikle koruduğunu halka göstermek için ayda bir yapılan ant içme törenini, haftada bire indirmiş.

★★★★★★★★★★★

Gelgelelim

Hazineyi koruyan subaşı, kurnaz bir adammış.

İçinden, “Ne oluyor böyle?.. 

Haftada bir ant içiyoruz! 

Şu kutsal emaneti bir gidip görsem…” demiş. 

O da öbürleri gibi kırkbir odadan geçip

Kırkbir kutuyu açmış. 

Parlak bakın görünce çok sevinmiş. 

“Ben bunu alır, yerine demir koyarım, kim nerden bilecek?..” demiş. 

Dediği gibi de yapmış. 

Ama yaptığı iş, içine sinmediğinden

Emaneti korumakta ne kadar canla başla çalıştığını herkese anlatmak için gösterişe başlamış. 

Her gün, atalardan kalan kutsal emaneti

Ölümü bile göze alarak koruyacağına ant içermiş.

★★★★★★★★★★★

Gel zaman git zaman, ulusun içinden bir kişi çıkmış.

Bütün ulus yıllardan beri atalardan kalan emaneti canımızla, kanımızla koruyacağımıza her gün ant içip duruyoruz. 

Doğrusu bu emaneti hazinede çok iyi saklıyor, koruyoruz. 

Peki ama bu emanet nedir? 

Biz emanetçi değiliz ya… 

Şu odaları, kutuları açalım da

Atalarımızdan kalan kutsal emanetin ne olduğunu

Neyi koruduğumuzu bir öğrenelim!.. demiş.

Bu sözler bomba etkisi yaratmış. 

Başta padişah olmak üzere, emanete hıyanet edenlerin hepsi birden

Hırsızlıkları anlaşılacak korkusuyla

Bu dileği ortaya atan kişinin üstüne çullanmışlar. 

Gerçek emaneti aşırıp onun yerine sırasıyla sahtesini koyanlar

Bu katakulliyi yalnız kendilerinin yaptığını sandıklarından

Birbirlerinin oyununu bilmediklerinden

Hırsızlıkları ortaya çıkacak diye ödleri kopuyormuş. 

★★★★★★★★★★★

“Koruduğumuz emanetin ne olduğunu görelim!..” diyen kişiyi

Vay hain!.. 

Atalarımızdan kalan öyle kutsal, öyle değerli bir emaneti, sen kim olasın da göresin… diyerek

O kişiyi, kutsal emaneti küçümsemek, aşağılamakla suçlandırmışlar. 

Bütün ulusu da kandırdıklarından

Kendileriyle birlik edip, bunu söyleyenin üstüne yürümüşler.

Zavallı az kalsın linç edilecekmiş. 

Sonra padişah
Biz bunu öldüreceksek yasaya uygun öldürelim!.. demiş.

Bu kişiyi öldürmek için önce bir yasa yazıp

Sonra özel bir mahkeme yargısı ile öldürmüşler.

★★★★★★★★★★★

Gelgelelim, öldürmekle iş bitmemiş. 

Çünkü, ölen kişinin sözleri ağızdan ağıza yayılmış. 

O düşünce bir çığ gibi gittikçe büyümüş. 

Günün birinde halkın içinden biri

“Ölümü göze alarak koruduğumuz emanetin ne olduğunu, neden ölümü göze alarak gidip görmeyelim?..” diye düşünmüş. 

Ama kendisinden öncekinin başına gelenleri bildiğinden 

Bu düşüncesini hiç kimseye açmamış. 

Gizlice hazineye girip, kutsal emanete bakmayı kafasına koymuş. 

Ama padişah, sadrazam, vezirler, bütün emanet hırsızları, çaldıkları belli olmasın

Kimse anlamasın diye, atalardan kalan kutsal emaneti

Daha doğrusu onun yerine koydukları şeyi, eskisinden daha sıkı koruyorlarmış. 

İşte bu yüzden de hazineye gizlice girmeyi başaran kişi

Kutsal emaneti alıp, bütün ulusa göstermek için dışarı çıkarken

★★★★★★★★★★★

Hazineyi koruyanların eline düşmüş. 

Adamın elinde, emaneti en son çalanın

Onun yerine koyduğu bir paslı teneke varmış. 

Subaşı, adamın elinde tenekeyi görünce,
-Kutsal emanet bu değil!.. diye bağırmış.

Saray Nazırı,
– Bu değil!.. demiş.

Vezir de,
-Bu değil!.. demiş.

Sonra sırasıyla padişaha kadar hepsi,
-Bu değil, bu değil!.. demişler.

★★★★★★★★★★★

O zaman, elinde paslı tenekeyi tutan adam
Kutsal emanetin bu olmadığım siz nerden biliyorsunuz? 

Bu değilse, ya hangisi?.. diye sormuş.

Bu soruyu oradakilerin hiçbiri yanıtlayamamış. 

Çünkü hepsi de emanetin yerine koydukları şeyin sonradan çalındığını anlamışlar.

Yakalanan kişiyi hemen orada boğdurup işini bitirdikten sonra paslı tenekeyi kutuya koymuşlar. 

★★★★★★★★★★★

Kutu kutu içine kırkbir kutuya

Onu da kırkbir oda içine gizlemişler. 

Ama içleri bitürlü rahat olmadığından

Kutsal emaneti korumak için bir yasa çıkarmışlar. 

Bu yasaya göre

Sabah, öğle, akşam

Günde üç öğün

Bütün ulus, atalardan kalan emaneti koruyacaklarına ant içmek zorundaymış. 

Bu andı içenlerin hiçbiri

Korudukları kutsal emanetin çalına çalına

En sonunda bir paslı teneke olduğunu hiçbir zaman bilememiş.

★★★★★★★★★★★

Blog dan Daha Farklı 

Derlemeye Ulaşmak İçin 

Aşağıdaki Link Adresine

Tıklayabilirsiniz 

https://xtarik.blogspot.com/