Ünlü Yazarlar Serisi _ Onların Yaşam ve Alışkanlıkları _ Charles Dickens

Tüm zamanların en çok satan kitabı olan "İki Şehrin Hikayesi"dir.

Büyük Umutlar

Bir Noel Şarkısı

Oliver Twist gibi 

Dünyaca ünlü romanların

Yazarı olan Charles Dickens

9 Haziran 1870 tarihinde aramızdan ayrıldı.

Hemi ölüm yıl dönümünde anmak

Hemde yazarımızın yaşam alışkanlıklarını derlemesi

Ayrıca ayrıntılı bilgi edinmek isteyenleri için de yazının sonuna ekleme yaptım

Tarık Başçıl  _    9 Haziran 2011

Not: 

Kırmızı yazılı kelime gördüğünüzde tıklar iseniz

Sizi "Vikipedi" e yönlendirir

Onun hakkında daha fazla bilgiye ulaşmış olursunuz

★★★★★★★

Sosyol ekonomik koşulların gerçekçi betimlemeleriyle

Açıkça ortaya koyduğu gibi

Güçlü bir sosyal eleştirmendi.

Tüm mobilyaların tam istediği şekilde düzenlenmediği

Bir odada yazı yazmayı reddediyordu.

Aynı zamanda Dickens

Yazarken mavi renk bir kağıt

Ve aynı tonda bir mürekkep olmasını isterdi.

Çalışma masasının

Her zaman kuzeye bakması gerektiğini düşünüyordu.

Tüm eşyaların yerini tam olarak hatırlayabilmek gibi
Tuhaf bir yeteneği vardı.

Odayı isteğine uygun düzenleyebilmek için saatlerini harcardı
Düzenli olma konusunda takıntılıydı.

Mekansal düzenin yaratıcılığına etkisine inanıyor
En ufak bir değişiklik bile motivasyonunu etkileyebilirdi.

Her sabah mutlaka saat 9’da çalışma odasına giriyor
Öğlen 2 olmadan odasından çıkmıyordu.

Bu saatler arasında evinde tam bir sessizlik olmasını istiyordu.

Aynı zamanda düşünmesine yardımcı olmak için

Kalemlerinin, mürekkebinin ve küçük heykel koleksiyonunun

Masasına yerleştirilmesini istiyordu.

Dickens

Bu tılsımlı eşyalarını seyahat ettiği her yere götürürdü.

Seyahat ettiği her yerde 

Bu düzeni sağlamak için pusula taşırdı.

Hatta otel ve misafirhanelerdeki odaları da 

Kendine göre yeniden düzenlettirirdi.

Uğur getirmesi için her şeye 3 defa dokunur
Cuma'yı şanslı günü sayardı.

En tuhafı da uyku alışkanlıklarıydı
Yanında daima bir pusula taşır.

Yatarken yönünü daima kuzeye çevirir 

Ve yatağı ortalardı.

Bu ritüelin ondaki yaratıcılığı geliştirdiğine inanır
Aksi takdirde uyuyamadığını iddia ederdi.

Gezegenin manyetik alanına göre hizalanmanın
Yaratıcılığı beslediğine inanıyordu.

Opium bağımlısıydı.

Paris morguna karşı saplantısı vardı.

Boş zamanlarını kimsesizler morgunda geçiriyormuş.

Evet, kimliği belirlenemeyen cesetlerin yer aldığı Paris morguna gider

Burada uzun zaman kalır

Sahipsizlerin cesetlerini inceleyerek günlerini geçiriyordu.

Bu garip alışkanlığını ise 

“İğrençliğin Çekiciliği” gibi bir ifadeyle tanımlamış.

Charles Dickens:
"Yaşamın tadını çıkarın; canını değil...''

Doğaya ve insanlara bakıp bakıp da 

Her şeyi karanlık ve kasvetli gören insanlar haklıdır. 

Ne var ki 

Bu karanlık ve kasvet onların 

Kendi tasalı ruhlarının ve görüşlerinin rengini yansıtır.

Yaşadığı dönemde eşi benzeri görülmeyen 

Büyük bir şöhrete ulaşan Dickens

1870'de kariyerinin zirvesindeyken hayata veda etti. 

Ayrıca onu diğerlerinden ayıran en büyük özelliği

Tüm zamanların en çok satan kitabı olan 

İki Şehrin Hikayesi'nin yazarı olmasıdır.

★★★★★★★

Daha Ayrıntılı 

Bilgi Edinmek 

İsteyenler İçin

Tam adı Charles John Huffam Dickens’dır.

1835 yılında Morning Chronicle gazetesinde stenograf olarak çalışmaya başladı. 

Aynı gazetede “Boz” takma adıyla 

Boz’un Karalamaları başlığında notlar yayımlamaya başladı.

1837’de Bay Pikvik’in Serüvenleri adlı kitabını yayımladı

Bu kitabıyla ünlendi. 

1840 yılında Antikacı Dükkanı romanını yayımladı.

1840’ta Amerika’ya gitti

Bu dönemde yine Daily News gazetesini ve Household Words dergisini çıkardı.

1870’te 58 yaşında öldü. 

Mezarı Londra’daki Westminster Kilisesi’ndedir.

★★★★★★★

Charles Dickens Eserleri:

Bay Pikvik’in Maceraları (1837)
Oliver Twist (1839)
Nicholas Nickelby (1839)
Antikacı Dükkanı (1841)
Bir Noel Şarkısı (1843)
Martin Chuzzlewit (1844)
David Copperfield (1850)
Kasvetli Ev (1853)
Zor Yıllar (1854)
İki Şehrin Hikayesi (1859)
Büyük Umutlar (1861)
Müşterek Dostumuz (1865)

★★★★★★★

Charles Dickens ve onu şekillendiren kadınlar;

Dickens, kadın karakterlerinin zayıflığı nedeniyle sık sık eleştirilir
Ancak büyük büyük büyük torunu Lucinda Dickens Hawksley

Onun hayatındaki güçlü kadınların ve yaşadığı dönemin
Viktorya ideallerinin bir ürünü olduğunu söylüyor.



Modern bir okuyucu için
Dickens'ın birçok kadın kahramanı 

Zayıf, aptal ve alay konusu figürler gibi görünebilir.

Dickens'ın romanları
Kadınların yasal olarak kocalarının, babalarının veya kendilerini "ailenin başı" olarak adlandıran erkek akrabalarının malı olduğu 1830'lardan 1870'lere kadar uzanır.

Flora Finching, Dora Spenlow ve Rosa Budd gibi kadın kahramanları
Edwin Drood'un Gizemi'nde "harika derecede güzel
Harika derecede çocuksu" olarak tanımlananlar

Günümüzde okuması çoğu zaman sinir bozucu olabilir
Ancak, yaratıldıkları dönemde Dickens

İyi yetiştirilmiş genç bir bayanın nasıl olması gerektiğine dair popüler bir izlenimi taklit ediyordu.

Kraliçe Victoria
Prenseslerden birinin roman okuduğunu keşfettikten sonra
Kızlarının mürebbiyesini işten çıkarmasıyla ünlüdür.

Viktorya dönemi kızlarının
Hatta yetişkin kadınların birçoğunun

Kahramanları çok tartışmalı bulunan romanları (Anne Brontë'nin Wildfell Hall'un Kiracısı ve Charlotte Brontë'nin Jane Eyre'ı dahil)

Okumaları aileleri tarafından yasaklanmıştı
Bunun yerine

Kızların ve kadınların nasıl davranması gerektiği hakkında
Genellikle dindar yazarlar tarafından yazılmış
"Geliştirici" kitaplar okumaları öneriliyordu.

Hesba Stretton'ın Jessica'nın "İlk Duası"

Coventry Patmore'un anlatı şiiri "Evdeki Melek" gibi.

★★★★★★★

Dickens'ın hayatındaki gerçek kadınlar
Evcilleştirilmiş ve itaatkâr yaratımlarından çok farklıydı.

Bunlar arasında ailesindeki üç dikkat çekici kadın da vardı.

Charles'ın baba tarafından büyükannesi Elizabeth Dickens

Lord Crewe'nin evinde hizmetçiydi.

Hizmetçi olarak başladı
Dul kalıp tek başına anne olduktan sonra
Baş kahya pozisyonuna kadar yükseldi.

Torunu
Onun sıcak kişiliğini ve hikaye anlatma yeteneğini canlı bir şekilde hatırlıyor.

Dickens'ın annesi Elizabeth
Çocuklarına matematik, okuma yazma ve Latince öğretti.

Kendisi ve kocası John Dickens

En büyük çocukları olan kızları Fanny'nin eğitiminin

Oğullarınınkinden daha önemli olduğuna inanmaları bakımından da alışılmadık derecede ilericiydiler.

Fanny, Charles'tan iki yaş büyüktü
Yetenekli bir müzisyendi
Kraliyet Müzik Akademisi'ne burs kazanmıştı.

Ailesinin yanı sıra

Dickens'ın etrafını sarmayı seçtiği kadınlar da keskin

Kadınsı bir varlığa duyulan takdiri gösteriyor. 

Dickens'ın hayatında çok sayıda büyüleyici kadın vardı.

39 yaşında kendisinden 

17 yaş küçük ve vaftiz oğlu olan nişanlısıyla nişanlanarak toplumu şok eden romancı Anne Thackeray Ritchie

Kölelik karşıtı aktivist ve eğitimci Elizabeth Jesser Reid

Dickens'ın 1848'de anonim olarak yazmasına rağmen 

İzini sürdüğü yazar Elizabeth Gaskell

Dickens

Gaskell'ı gayrimeşru çocuk sahibi olma

Fuhuş gibi kadın romancılar için uygunsuz görülen 

Konular hakkında yazmaya devam etmesi için teşvik etti.

Dickens'ın en etkili kadın arkadaşlarından biri

Bankacılık mirasçısı Angela Burdett-Coutts'tu. 

İkisi 1830'ların başlarında tanıştılar

Birkaç yıl sonra, Charles ve Catherine Dickens'ın 

İlk çocuğu Charley'nin vaftiz annesi olması istendi. 

1847'de Dickens ve Burdett-Coutts

En ünlü ortak girişimlerini kurdular

Londra'nın Shepherd's Bush semtinde , "düşmüş kadınlar" (her türlü sosyal sorunu kapsayan bir kategori) olarak adlandırılan kadınlar için bir rehabilitasyon merkezi olarak tasarlanan Urania Cottage 

Burada kadınlar 

Temel okuma yazma ve matematik becerilerinin yanı sıra 

Yemek pişirme, dikiş ve temizlik de öğrenebileceklerdi. 

Dickens, tahliye edilmek üzere olan kadınlara 

Yardım etmek için hapishane müdürleriyle birlikte çalıştı

Rehabilitasyona tutkuyla bağlıydı

Çoğu kadın mahkumun doğuştan suçlu değil

Sadece acımasız bir toplum tarafından başarısızlığa uğratılmış çaresiz kişiler olduğuna inanıyordu.

Hem Urania Cottage hem de kurucularının dostluğu

Dickens çiftinin evliliğinin yıkılmasıyla birlikte son buldu

Burdett-Coutts

Arkadaşının karısına karşı davranışlarını affetmekte zorlandı.

Dickens'ın çok eleştirilen eşi Catherine bile

Genellikle çok itaatkâr ve kurgusal kahramanlarına çok benzediği gerekçesiyle eleştirilir

Oysa aslında zeki ve canlı bir kadındı

Sadece sürekli çocuk doğurma ve doğum sonrası depresyonun birleşimiyle yıpranmıştı.

Evliliklerinin ilk yıllarında Catherine

Eşiyle birlikte Amerika ve Kanada'ya yaptığı gezilerde mutlu ve maceralı bir hayat yaşadı. 

Yurtiçi ve yurtdışında bir dizi tiyatro oyununda rol aldı

Genç ev hanımları için bir rehber niteliğinde olan "Akşam Yemeğinde Ne Yiyelim?" adlı bir kitap yazdı (daha ünlü olan Bayan Beeton'dan on yıl önce). 

Ne yazık ki

Catherine Dickens bugün genellikle Dickens'ın sevgisi için genç rakibi olan oyuncu Ellen Ternan tarafından gölgede bırakılan

Üzgün ve haksızlığa uğramış eş olarak hatırlanıyor

Dickens'ın evlendiği zeki kadın olarak değil.

Peki Dickens'ın kadın karakterleri neden bu kadar eksik? 

Birçok kişi, kahramanlarının çok yüzeysel çizildiğini eleştiriyor

Güzel ve iyi olabilirler ama nadiren derin düşünceli veya zekidirler. 

Cesur ve zeki olanlar genellikle cinsel açıdan çekici olarak görülmez

Çoğu zaman maddi veya sosyal olarak engellendikleri için eş olma bağlamında yazılmazlar (Rosa Dartle veya Miss Wade'i düşünün).

Belki de Dickens idealize edilmiş bir kadını tasvir ediyordu

Gerçek hayatta karşılaştığında ise 

Bu kadının idealden çok daha az ideal olduğunu fark etmişti.

Çok hızlı, zeki veya kurnaz olmanın engelini aşmayı başaranlar, tıpkı 

"Our Mutual Friend" filmindeki Bella Wilfer gibi

Aşık oldukları anda bu kıvılcımı kaybetme eğilimindedirler

Sanki bu onların gerçek kişiliği değil de sadece oynadıkları bir kişilikmiş gibi. 

Bella evlilikle "ehlileştirildikten" sonra

Tüm o bağımsız saçmalıkların onu terk edeceği hissi vardır.

Belki de Dickens

Kahramanlarında idealize edilmiş bir kadını tasvir ediyordu

Gerçek hayatta karşılaştığında ise bu kadının idealden daha az ideal olduğunu görüyordu

Ya da belki de okuyucularının okumak isteyeceği türden kadınlar yaratıyordu.

Dickens'ın tanıdığı birçok bağımsız

İlgi çekici kadını göz önünde bulundurursak

Edebi kahramanlarını çok uysal veya tek boyutlu yaptığı için eleştirilmesinin dikkat çekici olduğunu düşünüyorum

Çünkü bu tür tanımlamalar hayatındaki gerçek kadınlara uygulanamazdı. 

Dickens uzmanları

İdealize ettiği kadınlar mı?

Yoksa Viktorya dönemi kadın stereotipinin sembolü olan karakterler mi yarattığı konusunda yıllarca tartışabilirler. 

Dickens mükemmel bir halkla ilişkiler uzmanıydı

Neyin sattığının her zaman farkındaydı

Ancak kamuoyuna boyun eğmeyi de reddetti. 

Bu sadece sert gazeteciliğinde değil

Aynı zamanda Oliver Twist'teki Nancy (Dickens'ın asla fahişe olarak bahsetmediği ve ölümü ona fiziksel acı veren)

David Copperfield'deki Küçük Em'ly gibi karakterlere karşı gösterdiği şefkatte de görülüyor. 

Ona göre bu iki kadın da

Erkeklerin bir şekilde davranmasına izin veren

Kadınlardan ise başka şekilde davranmalarını bekleyen acımasız bir toplumun kurbanıydı.

Unutmamak gerekir ki

Britanya İmparatorluğu yüzyılın en güçlü kadınının yönetimi altında olsa da

Viktorya dönemi insanları son derece ataerkil bir toplumda yaşıyordu. 

Kraliçe Victoria

Başka kadınların iktidara sahip olma fikrine tamamen karşıydı. 

Arkadaşı Theodore Martin'e yazdığı öfkeli bir mektupta

Kadınların "zavallı, güçsüz bir cins" olduğunu ve kadın hakları savunucusu Lady Amberley'nin "kırbaçlanması" gerektiğini yazmıştı. 

Dickens'ın kadınları

Yaşadığı çağın ve kadınları hâlâ kocalarının ve babalarının malı olarak gören

Onları hem hayatta hem de edebiyatta bu konumda tutan bir hukuk sisteminin ürünüydü.

★★★★★★★

Charles Dickens'in karısı olmak

Ünlü İngiliz yazar Charles Dickens’in karısı 

Catherine hem yazar, hem aktris, hem de iyi bir aşçıydı; 

Ama bu yetenekleri evliliğinin gölgesinde kaldı

Lucinda Hawksley üç göbek öncesinden büyük annesi olan kadını anlatıyor.

Şubat 1835’te Charles Dickens 23 yaşını kutlamak için bir parti düzenlemişti. 

Çalıştığı derginin editörünün kızı Catherine Hogarth da davetliler arasındaydı. 

Partiden sonra kuzenine “tanıdıkça daha da iyi görünüyor gözüme Dickens” diye yazmıştı.

Bu iyi görünme öyle ilerlemiş olmalı ki kısa bir süre sonra Catherine onun evlilik teklifini kabul etti

2 Nisan 1836’da Londra’da evlendiler.

Bu hem mutlu hem de çok mutsuz dönemleri olan bir evlilikti

15 yıl boyunca Catherine 10 çocuk doğurmuş, iki de düşük yapmıştı. 

Birbirine aşık, birlikte partilere, tatillere giden bir çift iken, aynı evde yaşamaya tahammülü olmayan iki insana dönüştüler zamanla.

Diğer Dickens

Catherine anne olmanın yanı sıra yazar ve yetenekli bir aktris, mükemmel bir aşçıydı da. 

Kocası onu ayrıca çok iyi bir gezi arkadaşı olarak tanımlıyordu

Fakat öylesine ünlü bir insanın eşi olarak bütün bu yetenekleri gölgede kalmıştı.

Londra’daki Charles Dickens Müzesi ‘Diğer Dickens’ adıyla düzenlediği yeni sergiyle Catherine’e kendi kimliğini geri kazandırıyor.




Dickens’ların evliliği ve 1858’de ayrılmaları konusunda çok şey yazıldı. 

20. yüzyıl başlarında her ikisi de çoktan ölmüşken tartışmalar Charles’ı haklı çıkarıyordu.

Catherine’in alkolik olduğu gibi iddialar dolaştı ortalıkta, ama öyle değildi.

Haberin sonu
Bu türden söylentilere bugün bile inananlar var

Ama Charles Dickens hataları, eksikleri olabilecek gerçek bir insan olarak görülmüyor

Kimi Charles Dickens’ı şeytan kimi ise yarı tanrı görüyordu.

★★★★★★★

 

İdeal kadın

Catherine hakkında da aynı yanlı değerlendirmeler söz konusuydu

Ya haksızlığa uğramış bir kahrama

Ya da büyük bir insanın önündeki engel olarak söz ediliyordu ondan.

Kaç kez gazetecilerin şu sorusuyla karşılaştım: 

“Charles Dickens ile aile bağın var, onun tarafını mı tutuyorsun?” 

Her defasında ben de onlara Catherine ile akrabalığımın olduğunu

Yeni kuşakların var edilmesinde onun daha çok emeği olduğunu hatırlatıyordum.

Dickens çiftinin ressam kızları Katey’nin biyografisini yazma sürecinde

Bu çiftin evliliğinin sona ermesinde çok anlaşılabilir nedenler olduğu sonucuna vardım. 

Charles Dickens’in hızla büyük bir üne kavuşması beklenmedik ve dayanılmaz bir baskı oluşturmuştu bu evlilikte.

Catherine, Charles için ideal bir kadındı. 

Charles’in çocukluğu yoksulluk içinde geçmişti

Catherine ise orta sınıf bir aileden geliyordu, rahat yetişmişti. 

Sanırım Dickens da kendi ailesi için öyle bir ortam yaratmak

çocuklarına huzurlu ve güvenli bir yuva sağlayacak bir eş istiyordu. 

Catherine bunun için ideal bir kadındı.

★★★★★★★

Hızlı ün

Evliliklerinin başında Catherine sosyal ve finansal bakımdan kocasından üstün durumdaydı.

Ama kısa bir süre sonra Charles

Kayınpederinin dergisinde çalışan bir gazeteci iken

Kitaplarını Kraliçe Victoria’nın okuduğu ünlü bir yazar olmuştu. 

Hatta öyle ki Charles’ın fikirleri ülkedeki siyasi düşünceleri etkiler hale gelmişti.

Böyle bir yıldızın karısı olarak Catherine gölgede kalmaya başladı. 

Başlangıçta kendisi de kocası kadar mutlu iken 

Art arda yaşadığı hamilelikler 

Sağlığını ve enerjisini tüketmeye, evliliğini bozmaya başladı.

Bugün üzerinden yüz yıldan fazla zaman geçmiş olsa da

 

Catherine hala sıkıcı ve gösterişsiz bir kadın olarak marjinal görülüyor. 

Dickens hakkında yapılan tek biyografik film bile Catherine’e değil

Charles’ın metresi Ellen Ternan üzerinde yoğunlaşmıştı (onun Catherine ile ayrılmasına neden olan bir ilişkiydi bu).

★★★★★★★

Yemek kitabı

Catherine gençliğinde eğlenceyi seven bir kadındı. 

Uluslararası ün kazanmış Dickens’in karısı olarak çok sayıda yer gezdi

Kendisiyle benzer konumda olan kadınların çoğunun yapamadığı şeyleri yapma fırsatı oldu. 

Charles da o da amatör oyunculardı

Catherine ABD ve Kanada’da da sahneye çıkmıştı.

Bir diğer başarısı ise kitap yazmasıydı

Oysa bazı ünlü akademisyenler de dahil birçok kişinin 

Bu kitabı Charles’ın yazdığına inanması sinir bozucuydu. 

Sanki Catherine bunu yapacak zeka ve yetenekten yoksunmuş gibi.

Üstelik sanki Charles yeterince meşgul değilmiş gibi

O devirde birçok kadın kitaplarını bastırabilmek için 

Erkek isimleri kullanmak zorunda kalırken.

Catherine’in kitabı “Akşam Ne Yiyelim?” adını taşıyordu. 

Yeni evli kadınlar için yemek kitabı ve rehber olma amacıyla yazılmıştı. 

Ayrıca İngiltere’nin en etkili yemek kitaplarından birinin yazarı olarak bilinen 

Mrs Beeton’dan 15 yıl önce yapmıştı bu işi.

Bugün Charles Dickens Müzesi’ne gidenler bu canlı, nükteli, ilginç kişiliği, ‘diğer Dickens’i tanıma fırsatı bulabilecek.

★★★★★★★

Blog dan Daha Farklı 

Derlemeye Ulaşmak İçin 

Aşağıdaki Link Adresine

Tıklayabilirsiniz 

https://xtarik.blogspot.com/