Karabaş Tanıdı, Biz Tanımadık
Tarih kitaplarında sadece
Sayılardan ibaret gördüğümüz savaşlar
Aslında arkalarında
Aslında arkalarında
Ne büyük insan hikayeleri bırakıyor...
Bugün sizlerle bir okumada denk geldiğim
Okurken gözlerimin dolduğu
Sadakatin kelime anlamını
Bugün sizlerle bir okumada denk geldiğim
Okurken gözlerimin dolduğu
Sadakatin kelime anlamını
Yeniden sorgulatan
Yaşanmış
Yaşanmış
Bir Anadolu hikayesini paylaşıyorum
Sarıkamış'ın Gölgesinde
Sarıkamış'ın Gölgesinde
Bir Sadakat Destanı
Ve "İki Keklik" Türküsüyle birlikte
İnsan Unutur
Sadakat Unutmaz
Ökkeş ve Karabaş’ın Hikayesi
İnsan Unutur
Sadakat Unutmaz
Ökkeş ve Karabaş’ın Hikayesi
Tarık Başçıl _ 9 Ağustos 2011
Not:
Kırmızı yazılı kelime gördüğünüzde tıklar iseniz
Sizi "Vikipedi" e yönlendirir
Onun hakkında daha fazla bilgiye ulaşmış olursunuz
★★★★★★★
15.12.1914
Birinci Dünya Savaşı Yılları
Bizim köyden de
Topal Memet'ın Oğlu Ali
Topal Memet'ın Oğlu Ali
Duran Eminin Oğlu Ökkeş
Dul Emine'nin Oğlu Abdullah askere alınmışlardı.
Bunlar Kafkas Cephesi’ne gönderilmişlerdi.
Orada savaş yerine soğukla savaş vardır
Yeterli postal, giyim kuşam ve battaniye yoktu
Kar, Tipi, Açlık, yokluk, bit
Salgın hastalık askerin yakasından düşmüyor.
Diğer savaş alanlarının da bundan kalır yanı yok.
Kumandanları savaş alanının yabancısı
Yabancısı olmasa ne yazar
Her taraf kar ve tipi
Göz gözü görmüyor
Hangi cepheye, nasıl saldıracaklarını yerine
Nasıl bu kardan soğuktan kurtulmanın peşindeler
Ayrıca Ermeni casusları kol geziyor
Ruslara bilgi veriyorlar
Bizim askerler daha savaşa girmeden
Soğuktan yarısı donarak can verdiler
Ayrıca Ermeni casusları kol geziyor
Ruslara bilgi veriyorlar
Bizim askerler daha savaşa girmeden
Soğuktan yarısı donarak can verdiler
Güvenli hiçbir yanları yoktu
Sarıkamış soğuğuna esir düşmüşlerdi.
Ölüm kesin…
Ali ile Ökkeş diyorlar ki;
Bu böyle giderse
Öyle de görünüyor
Ya soğuktan öleceğiz.
Ya da açlıktan öleceğiz.
Bizim sağ kalmamız olası değil
Kendimizi bu kardar ve savaştan kurtarmak zorundayız
Bunun için kaçalım da canımızı kurtaralım.
Dul Emine'nin Oğlu Abdullah ise
Bu düşünceye katılmıyor
Kaçmak istemiyor
Onlar ile kaçmıyor.
Ali ile Ökkeş kaçıyorlar
Dağlardan, tepelerden, saklana gizlene yollara düşüyorlar.
Dağlardan, kırlardan buldukları otları
Köylerden dilendikleri ekmekleri yiyorlar
Derelerden, göllerden, pınarlardan su içiyorlar
Yürüye saklana, yata dinlene
İki ayda, saçları sakalları birbirine karışmış
Derileri kurumuş, kemikleri çıkmış
Bir deri bir kemik kalmışlar
giysileri lime lime olmuş
Tanınmaz halde köye gelmişler
Görenler dilenci sanıyor…
Duran Eminin Oğlu Ökkeş
Üstü başı perişan
Yüzü koca bir kıl yumağı
Yalnız gözleri ışıldıyor
Gelmiş evlerini önüne bükmüş boynunu
İt oturuşu oturmuş
Ekmek pişirenlere bakıyor.
Eşi, komşuları bir olmuşlar
Ateş yakmışlar, saç kurmuşlar
Kimi hamur açıyor
Kimi ekmek pişiriyor.
Ökkeş’ı tanımıyorlar.
Karşılarında bir dağ yaban adamı çömelmiş
Öylece kendilerine bakıyor.
Şimdiye kadar köye
Böyle bir adam gelmemiş, görmemişler.
Neci, neci deel bir adam
Dilenci desen değeel
Bildik desen değeell…
Karısı Hatçe
Amaaan canım, kimi mimi ne yapacaksınız
Allahın bir adamı
Verin bir bazlamaç gitsin” diyor.
Çocuklarla bir “Bazlamaç” gönderiyorlar
gitmiyor öylece bakıyor yine.
“Herhal Doymadı” diyorlar
Bir “Bazlamaç” daha gönderiyorlar.
Ökkeş, o “Bazlamaçı” da hemen yalayıp yutuyor
Ama yine gitmiyor
Öylece mayıl mayıl bakıyor.
Kadınlar
Kuduruk mu?
Ne elin adamı
Diye söyleniyorlar.
Hatçe
Bire babam ekmek mi var
Bazlama mı var
Çocuklara anca yeter, kalk git
Diye sesleniyor…
Ökkeş
Duruşunu hiç bozmuyor
Konuşmuyor, acı acı bakıyor
Gülümsüyor onlara…
Bu sırada
Oğlu Mehmet eşeğin üzerinde bağdan geliyor
Yanında yürüyen köpeği Karabaş da var
Karabaş adama doğru hızlan koşuyor
Çocuk, "Karabaşı tutun ana"
Adamı parçalayacak diye bağırıyor
Karabaşı tutmaya fırsat kalmadan
Karabaş, Ökkeş üzerine atılıyor
Boynuna sarılıyor
Yüzünü gözünü yalıyor, öpüyor…
Ökkeş de ona sarılıyor…
Karabaş’la Ökkeş özlem gideriyorlar…
Yufka açanlar
Ekmek pişiren kadınlar
Karısı Hatçe
Karabaş’ın bu halini görünce
Ayağa kalkıp ekmek tahtasını
Ekmeği, sacı bırakıp hoyurtup bakıyorlar.
O zaman tanıyorlar ancak Haydar Emmi’yi..
Amauu amauu şu bizim Ökkeş deel mi” diyorlar
Bir heyacan, helecan bir coşku başlıyor..
Karısı, komşuları, çocukları, koşup sarılıyorlar.
Amanın, Amanın
Karabaş Tanıdı
Biz Tanıyamadık
Dul Emine'nin Oğlu Abdullah'tan hiç haber alınmadı
Soğuktan mı
Açlıktan mı öldü.
Ruslara esir düştü
Esir kampında mı öldü
Bilinmedi.
İşte O Abdullah Köyümüzün Sevilen Rahmetli Dedesi idi.
Not:
Bazlamaç: Bazlamanın ufağı
Hoyurtmak: Ürkerek bakmak.
İki Keklik Türküsü
Balıkesir yöresine ait
Hüzünlü "İki Keklik" türküsü
Asker oğlunun acı haberini
Dağda keklik sesleriyle alan
Yaşlı bir anneyi anlatır
Seferberlik veya savaş yıllarında
Evladını kaybeden bir ailenin
Doğadaki seslerle büyülenen
Yüreğindeki derin sızının
Matemin ta kendisidir
★★★★★★★
Blog dan Daha Farklı
Derlemeye Ulaşmak İçin
Aşağıdaki Link Adresine
Tıklayabilirsiniz
Kafkas Cephesi
YanıtlaSilOsmanlı tarihinin en büyük gaflarından biri
Askerlerimizin daha Rus ordusuyla çatışmadan yarısının öldüğü
Soğuğun ve salgın hastalığın baş düşmanlarımız olduğu cephe.
(İzmir Batıkan Güney)
I. Dünya Savaşı'ndaki Osmanlı Cepheleri
YanıtlaSilKafkasya Cephesi (1914-1918), Rusya'ya karşı.
Suriye-Filistin Cephesi (1914-1918), Büyük Britanya'ya karşı.
Irak Cephesi (1914-1918), Büyük Britanya'ya karşı.
Hicaz-Yemen Cephesi, Büyük Britanya'ya ve Arap isyancılara karşı.
Çanakkale Cephesi (1915), Büyük Britanya'ya ve Fransa'ya karşı.
İran Cephesi (1914-1918), Rusya ve Büyük Britanya'ya karşı.
Galiçya Cephesi (1916-1917), bir Osmanlı kolordusu 1916-17'de Berejanı kasabası çevresinde
Rusya'ya karşı Avusturya-Macaristan safında savaşmıştır.
Balkan Cephesi (1916-1918), 10. ve 20. Osmanlı Kolordusu Alman, Avusturya ve Bulgar birlikleriyle beraber Büyük Britanya'ya, Fransızlara ve Sırplara karşı savaşmıştır.
(Niğde Emel İnan)
Enver Paşanın boş hayalleri yüzünden
YanıtlaSilSarıkamış faciası ile başlayan
Ancak Bolşevik devrimi sonrası
Zayıflayan Rusya’ya ile girilerek Azerbaycan’ın alınması ile zaferle noktalanan cephe
Hatta almanlar bundan rahatsız olup bize aba altından sopa göstermiştir
(İngiltere Alper Kutlu)
Hasan izzet Paşa’yı dinlemeyen Enver Paşa’nın Sarıkamış harekatıyla başlattığı cephe.
YanıtlaSilCephe’yi açma amaçları
-Kars, Ardahan ve Batum’u geri almak
-Turancılığı (Pantürkizm) gerçekleştirmek
-Bakü petrollerine ulaşmak.
Osmanlı devleti bu cephede başarısız olmasına rağmen toprak kazanmıştır.
(Kars, Ardahan ve batum)
(Fransa Selim Karaca)
Alman orduları yüksek idaresi komutanı general
YanıtlaSilErich Friedrich Wilhelm Ludendorff yeni petrol kaynaklarının bulunamaması durumunda
1918’de İngiliz, Fransız ve Amerikan kuvvetlerine karşı planladıkları taarruz harekâtlarını gerçekleştiremeyeceklerini belirtmiştir
Savaşın başından beri Almanlar Enver Paşaya
Bakü petrollerini alınması için baskı yapmaktadırlar
(İzmir Batıkan Güney)
Avrupa'nın önemli petrol sahası Galiçya'ya hakim olunamaması
YanıtlaSilMüttefik Romanya'nın Ploieşti şehrindeki petrol tesislerinin
Kasım 1916’daki bir İngiliz sabotajında ağır hasar görmesiyle talepleri karşılayamaması
Orta doğudaki askeri başarısızlıklardan ötürü
Yöredeki petrol sahalarının kontrol altına alınamaması
Almanya’nın rotasını Kafkasya'ya çevirmesine neden olmuştur.
(İzmir Batıkan Güney)
Öte yandan Bolşevik ihtilali sonrası kurulan yeni Sovyet Rusya yönetimi de Bakü petrolünün dörtte birini Almanya’ya vermeyi taahhüt etmiştir.
YanıtlaSilAlmanya’nın Batum üzerindeki hassasiyeti oldukça ciddidir.
Bu şehirdeki liman kontrol altına alındığı takdirde Kafkasya’daki petrolün Karadeniz üzerinden Avrupa’ya gönderilmesinde de söz sahibi olunacak ve bu adım bölgedeki stratejik dengeleri Almanya lehine değiştirebilecektir.
Bakü petrollerini bu limana aktaracak demiryolu ise Tiftis’ten geçmektedir.
Bu sebeple lojistik hatların bulunduğu bölgelerin güvenlik altına alınmasına öncelik verilmiş ve bu plan alman imparatorluğunun Asya içlerine yayılma stratejisinin bir parçası sayılmıştır.
(İzmir Batıkan Güney)
Kafkas cephesi
YanıtlaSilSavaş sırasında askeri bakımdan sıkışık durumda olan
Doğu Avrupa'daki Rus kuvvetlerinin bir kısmını
Osmanlılar üzerine çekmek isteyen Almanların talebi üzerine açılmıştır.
Bu cephede komutayı başkomutan vekili Enver Paşa üstlenmiştir.
(Kars Mustafa Demirci)
Kafkas cephesi taarruzun amaçları şunlardır:
YanıtlaSilKafkasları ele geçirerek orta Asya Türkleri ile bağlantı kurmak.
Kafkaslardaki petrol yataklarının denetimini ele geçirmek.
Hazarın doğusundan, İngiliz yönetimindeki Hindistan’a ulaşmak.
Enver paşa, Rusya’daki iç karışıklıklar nedeniyle bu cephede kolay bir zafer kazanacağını umarak 150.000 kişilik bir orduyla büyük bir taarruza başladı.
Başlangıçta çok kolay ilerlemesine rağmen kış şartları nedeniyle
90 bin Osmanlı askerinin donarak ölmesiyle, savaş Rusya lehine döndü.
(Erzurum Duran Karalar)
Osmanlı ordularının yenilmesinden sonra
YanıtlaSilRuslar, doğu Anadolu’yu işgal ettiler.
1916'da Trabzon, Erzurum, Erzincan, Bitlis ve muş Ruslar tarafından işgal edildi.
Osmanlı ordularının bu cephedeki yenilgisinin nedenleri ise:
Taarruz için mevsimin uygun olmaması.
Ordunun yeterli donanıma sahip olmaması.
Ulaşım ve haberleşmenin yetersizliği.
(Trabzon Kadir Genç)
Çanakkale Cephesi’nde başarılı savaşlar yapan Mustafa kemal paşa
YanıtlaSil1916'da Kafkas Cephesi’ne atandı.
Aynı yıl muş ve Bitlis’i geri aldı.
Rusya Brest Litowsk Antlaşması ile 1. Dünya Savaşı’ndan çekildi.
Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanlı Devleti’ne bırakmıştır.
Ancak Mondros ateşkes antlaşmasındaki madde gereğince
Osmanlı orduları Kafkaslarda savaşın başındaki sınırlarına çekilmek zorunda kaldılar.
Böylece Kars, Ardahan ve Batum yine sınırlarımız dışımızda kaldı.
(Çanakkale Taner Tunç)
dedelerimizin hayatını kaybettiği
YanıtlaSil1. Dünya Harbinin en korkunç cephelerinden biridir
Huzur İçinde Yatsınlar.
(İstanbul Kemal Destici)
Kafkasya cephesi
YanıtlaSilOsmanlı Devleti'nin birinci dünya Savaşı'nda açtığı ilk cephedir.
(Ankara Yasin Kaya)
Askerlere kışlık kıyafet ulaşmamasına rağmen
YanıtlaSilEnver Paşa'nın taarruz emriyle Sarıkamış harekâtı başladı.
Ne yazık ki dondurucu soğuklar nedeniyle
Gayri resmi rakamlara göre yaklaşık 90.000
Osmanlı askeri daha düşmanla savaşamadan donarak şehit oldu.
(İzmir Cengiz Kumru)
Çanakkale Cephesi'ndeki görevi biten Mustafa Kemal
YanıtlaSilYaşanan bu gelişmelerin ardından hemen Kafkas Cephesi'ne sevk edildi.
Bölgeye ulaşınca dağılmış durumdaki birlikleri toparladı
Düzenlediği karşı harekatla Muş ve Bitlis’i Ruslardan geri almayı başardı.
Gösterdiği bu üstün başarılardan dolayı kendisine altın kılıç madalyası verildi.
(İzmit Hakkı Efeler)
Anadolu'nun yaşı 20 bile olmayan çocuklarının
YanıtlaSilYazlık kıyafetlerle, ayaklarında çarıkla
Enver paşanın anlamsız bir hayaline kurban gitmesidir.
Rus askerleri dahi bu çocuklara üzülmüş kurşun dahi sıkamamışlardır.
(Samsun Yılmaz Baş)
Sarıkamış altınbulak,
YanıtlaSilSoğanlı’yı biz ne bilek?
Bizim uşak gökçek gezer.
Ağca zıbın gara yelek
Yüzbaşılar binbaşılar,
Tabur taburu karşılar.
Yağmur yağıp gün değince,
Yatan şehitler ışılar.
Gadasın aldığım eşe,
Tekerim dayandı daşa.
Seferberliği durdurun
Elini öpem Enver Paşa
Öncelikle 90.000 - 100.000 şehit verildi
YanıtlaSilBir kurşun bile atılmadı hikayesine gelelim.
Külliyen hatalı bir bilgi
Sarıkamış harekatında Rus defin raporları
Teşkilatı mahsusa kayıpları ve esirler dahil olmak üzere verilen kayıp 40.000 seviyesindedir.
Bunu birçok kaynaktan da doğrulayabilirsiniz.
(Konya Abdullah Sarıgül)
Kurmay yüzbaşı Şerif İlden'in anılarından derlenmiş
YanıtlaSilSarıkamış adlı eserde şöyle bir bölüm vardır:
"Buradan o dağlara baktığımızda üzerine kar düşmüş çalılıklar görürdük.
O çalılıkların kurda kuşa yem olmuş askerlerimizin kemikleri olduğunu oraya gidince anladık."
(Tokat Rahmi Tüfekçi)
1. Dünya Savaşı'nda Kafkasya Cephesi'ndeki kötü yönetilmiş bir harekattır.
YanıtlaSil(Bursa Hasan Tez)
Bu cennet vatan uğruna feda olan yiğitlerin mekanı cennet olsun.
YanıtlaSil(Yozgat Selim Ulutürk)
Bu harekat, çarlık Rusya'sının kafkas ordusu ile
YanıtlaSilOsmanlı İmparatorluk Türkiye'sinin 3. ordusu arasında cereyan eden
Rus galibiyeti ile sonuçlanan ama
Sonunda Türk devletinin kazandığı cephede yapılmıştır.
(Amasya Cumhur Yıldızhan)
Aklımızda
YanıtlaSilRusları hiç beklemedikleri yerden vurmak isterken
Gayet beklenildik bir şey olan soğuk yüzünden donarak ölen askerlerimiz oldu.
(Antalya Evrim Kan)
Askerliğin esas kuralıdır
YanıtlaSilBir ordunun yürümesi için yemesi, giymesi, cephanesi tam olmalı.
Sarıkamış'a bak, hepsi eksik
Bunların tek sorumlusu da Enver Paşa ve arkadaşlarıdır.
(Kütahya Sabahattin Subaşı)
Çok teşekkür ediyorum şefim güzel hikaye elinize sağlık
YanıtlaSil(Trabzon Gü. Bu.)
Harp bitmişti ve biz yenilmiştik
YanıtlaSilİşte hesapta bu yoktu…
Biz kendimizi galip gelmiş sayıyorduk
Şu bütün harp boyunca vaat edilen nihai (son) zaferi bekliyorduk.
Bize son zafer vaat edilmişti
Çekilen çileler onun için çekilmişti
Dökülen kanlar onun için dökülmüştü.
Ölenler, onun için ölmüşlerdi
Şimdi ise her şey birden çöküyordu
Yalnız kurtardığımız toprakları değil, kurduğumuz hayalleri de geride bırakarak çekiliyorduk.
Yollar, atlıya, yaya, genç, ihtiyar kadın, erkek insanlarla doluydu.
Hepsi de asker kollarının yanı sıra koşuyor, ağlıyor, yırtınıyor, feryat ediyorlardı:
- Bizi Kime Bırakıyorsunuz?
- Nereye Gidiyorsunuz? …
(İzmir Batıkan Güney)
Hafız Hakkı Paşa harbiye nezaretinde görevliyken
YanıtlaSilBu plana soğuk bakmıştır.
Plan icra edilecek orduya gönderildiğinde ordu komutanı felaketi öngörüp itiraz etmiş, planın uygulanmasında ısrar edilince istifasını vermiştir.
Maalesef Hafız Hakkı Paşa ben bu işi yaparım
Hissini Enver paşaya verip boşalan kolordulardan bir tanesinin başına geçmiş
Acımasızca Allah ekber dağlarına sürülen
On binlerce askerimiz kar kıyamet içinde ayaklarında çarıkla donarak şehit olmuşlardır.
Hafız Hakkı Paşa nasıl bir felakete neden olduklarının bilincindeydi
Bu azapla birkaç ay yaşadıktan sonra tifüse yakalanıp ruhunu teslim etti.
(Mersin Derya Bahar)
"Hafız Hakkı Paşa'nın Sarıkamış Günlüğü" adlı kitabında
YanıtlaSilHafız Hakkı Paşa'nın kendi yazdığı bir günlükte ise şu yazmaktadır;
"Yarabbi! Bu felakete ben sebep oldum, yine ben tamir edeceğim' dediğidir.
(İstanbul Hanifi Parlak)
Tarık Bey
YanıtlaSilNe kadar güzel konularda paylaşım yapıyorsunuz
Buradan Whatsapp grubundan sizi takip ediyoruz
Kaleminize ve Emeklerinize Sağlık
(Hindistan Yasin Güzel)