Türkçede Kadınla İlgili Kelimenin 20 Anlamı ve Etimolojik Kökeni _ 2

 

Bu 20 kelimenin ayrı ayrı incelemensinin
İlk 10 unu geçen hafta yayınlamıştım

Bu yazıda diğer 10 unu paylaşıyorum

Tarık Başçıl  _  24 Ocak 2026

Not: 
Kırmızı yazılı kelime gördüğünüzde tıklar iseniz
Sizi "Vikipedi" e yönlendirir
Onun hakkında daha fazla bilgiye ulaşmış olursunuz

★★★★★★★★★★★

11. Dilber



Farsça orijinali “Dilbar” olan kelime
“Alımlı, Güzel Kadın”, “Gönül Çelen Kadın” demek. 
Genelde sevgiliye kullanılan bir hitap şeklidir.

★★★★★★★★★★★

12. Ahu







Farsçada esasen “Ceylan” anlamına gelmekle birlikte
“Güzel, İnce, Zarif Kadın” anlamında kullanılan 

Bu kelime Orta Farsçada (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen “āhūk” sözcüğünden evrilmiş.

★★★★★★★★★★★


13. Karı



Karı kelimesinin daha çok argoda ve küfürlerde kullanılması
Kullanıldığında anlam olarak olumsuzluk/aşağılama ifade etmesi 

Yüzünden artık “Karı-Koca” tabiri yerine 
Her iki cinse uygun olarak 
“Eş” kelimesinin kullanımının yangınlaşması boşuna değil.



“Karın” kelimesi ile yakından bir bağı var. 

Saadet Çağatay
Bu kelimenin o zamanın Türkiye Türkçesi için 
Pek nazik bir kullanım olmadığı yönündeki tespitini taa 1960’larda yapmış.


Ayrıca bir eylemi “Karı gibi” yapmak 
öz konusu olduğunda 

Bunun son derece aşağılayıcı bir anlamda kullanıldığını biliyoruz. 

Ayrıca kulağa da son derece kaba geldiğini belirtmek isteriz.



Kelimeleri rahatsız edici kılan elbette esasen kendileri değil
Kullanıldıkları yere göre şekillenen ve belirlenen manalarıdır.

Yaşlı kadınlar için kullanılan “Kocakarı” tabiri 
Dahi günümüzde kaba ve aşağılayıcı bir anlama sahiptir.


Biliyoruz ki; 
Birine “Karı” dendiğinde ardından çıkan ifadeler de 
Hiç hoş şeyler anlatmıyor.

Dolayısıyla bu bağlamda öncelikle 
Kadının hemcinslerini bu şekilde tanımlamaması
Erkekleri de bu tabirin kullanılmaması hususunda uyarması gerekiyor.

★★★★★★★★★★★

14. Yosma



Anadilimizde eş anlamlısı "Fahişe" dir. 
Bu bakımdan olumsuz bir manada kullanılmasına karşın

Esasen Anadolu’nun pek çok yöresinde 
Kadınlar özelinde “Güzel, Çok Güzel” anlamına gelen bir kelime. 

Türkistan’da bu kelime, “Kadın Ziyneti” demek.
★★★★★★★★★★★

15. Sürtük


Antalya yöresinden çıkma bir tabir olan sürtük

Kendisini şehvet ve homoseksüel sevgiye vermiş 
Olan kadınlar için kullanılan hakaretamiz bir kelime.




Çok gezen, hovarda, “Hafifmeşrep”, “Şırfıntı” ve özellikle 
Fahişe olarak görülen kadınlar için kullanılır. 

Açgözlü, terbiyesiz gibi alt anlamları da mevcut.
★★★★★★★★★★★

16. Fahişe




15. yüzyıldan beri kullanılan 
Arapça kökenli bir kelime olup orijinali

“Azgın”, “Utanmaz” anlamına gelen “Fahişa”dır.



“Fahiş” kelimesinden türetilmiştir. 

Fahiş de aynı biçimde “Kabul Edilmiş Sınırları Aşan”
“Azgın”, “Utanmaz” anlamında… 

Fuhuş kelimesi de aynı kökten geliyor.
★★★★★★★★★★★

17. Kaltak




Özbeöz, Eski Türkçe, kalı- “Kaldırmak” fiilinden türetilmiş.

Aslı “Kaltık”; “Yükseltilmiş Yer, Yatak, Seki” anlamında.



TDK’ya göre; 
“Kaltak” 1300-1900 yılları arasında 

“Eğerin Ahşap Olan Kısmı, Eğer Yatağı” 
Anlamında kullanılan bir kelimeyken

1500’lü yıllardan önce kaltak 
Aynı anlamını korumakla birlikte “Ahlaksız Kadın” manasına da gelmeye başlamış.

Bugünse sadece bu manada kullanılan 
Yine olumsuz ve hakaretamiz bir anlama sahip.




Kadın ile mobilya arasında kurulan anlam ilişkisi ise

Kadını mal ya da meta olarak gören zihniyeti 
Açığa vurması bakımından yalnızca ilginç değil

Özellikle dikkat edilmesi gereken bir konu.
★★★★★★★★★★★

18. Orospu




14. yüzyıldan beri kullanılan kelime 
Farsça “Fahişe, Evlilik Dışı İlişiye Giren Kadın” anlamına gelen 
“Ruspi” kelimesinden geliyor.

Bu da Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen “Rōspīk” sözcüğünden evrilmiş.






Günümüzde anlam itibariyle 
Hakaret sayılan bir kelimedir. 

“Ahlaksız ya da Düşmüş Kadın” olarak görülen 
“Seks İşçileri”ne dahi bu şekilde hitap etmek hakaret sayılıyor. 
★★★★★★★★★★★

19. Bayan


Orhun Yazıtları’nda
“Bay” kelimesi “Zengin Kişi, Soylu” anlamında kullanılıyor. 

O zamandan beri de bu anlamını korumakla birlikte 
Türk Dil Devrimi’yle birlikte bir hitap şekli olarak 
“Bey”in yerine kullanıma sokulmuş bir kelime. 

Yine aynı dönemde keyfi olarak türetilen 
“Bayan” sözcüğündeki “-an” eki

Türkçenin hiçbir döneminde 
Dişil yapım eki olarak kaydedilmemiş.


20. Kasık Mancası

Tam manası “Kasık Yiyeceği”
Bu isim tamlaması

Eski Türkçede bulunan 
“Vücudun Karın ile Uyluk Arasındaki Bölümü”nü anlatan 

“Kasıg” kelimesi ile 
İtalyancadan gelen “Yiyecek, İçecek” anlamındaki “Manca” 
Kelimesinin birleştirilmesiyle oluşmuş. 

“Yatılacak Kadın” anlamına geliyor
Aynı anda pek çok şey yapabilecek beceriye sahip olan kadınlar 

Bu tür bir adlandırmayla 
Sadece cinsel bir obje gibi görülerek aşağılanıyor

★★★★★★★★★★★


Blog dan Daha Farklı 
Derlemeye Ulaşmak İçin 

Aşağıdaki Link Adresine
Tıklayabilirsiniz 



Yorumlar

  1. Teşekkürler Tarık Hocam
    Kadınlar için kullanılan kelimelerin nereden gelmiş olduklarını öğrenmiş olduk
    Emeğine Sağlık
    (Adiyaman Halis Keskin)

    YanıtlaSil
  2. Fahişelik, Dünyanın en eski mesleğidir.
    (Urfa Kasım Ulucan)

    YanıtlaSil
  3. Kadınların orospu olmasının sebebi erkekler tarafından
    Bu yönde bir talep olmasıdır

    Bir kadına orospu etiketi yapıştırmadan önce bunu bir düşünelim derim
    (Ankara Mustafa Kalın)

    YanıtlaSil
  4. Gerçekten Yukarıdaki Kelimelerin Çoğu
    Bir kadına edilebilecek en büyük hakaret içeren kelimeler
    (Muğla Hasan Engin)

    YanıtlaSil
  5. Farsça 'da "Ruspi"den geliyor...
    Anlamı "Toplumda Alnı Açık, Yüzü Ak Dolaşabilen Kadın" demek...
    (ru: yüz, Sepid: Ak, Beyaz - Ruspid, Ruspi)
    (Van Hamza Kılıç)

    YanıtlaSil
  6. Fahişe veya Orospu
    Kibarca Seks İsçisi.
    (Sakarya Turan Ak)

    YanıtlaSil
  7. Orospu kelimesi inanılmaz bir anlam kötüleşmesine uğramış
    Farsçadan buralara dangıl dungul nasıl geldiği
    Başına ne felaketler doladığı belli olmayan bir kelimedir.

    Neyse; kelimenin kökü "Ruspi" olmakla beraber
    "Yüzü Ak, Toplum İçinde Suçsuz, Alnı Açık Dolaşan Kadın" anlamındadır.

    Türkçede başına bir "O" sesi almıştır ki...
    Nelere mal olmuştur.
    (Van Ahmet Düzgün)

    YanıtlaSil
  8. Kadın bedenini metalaştıran sömürü sistemlerinin doğal sonucu.
    Sosyalizm döneminde yasadışı olarak bir süre devam edecek

    Sınıfların ortadan kalkmasıyla tarihe karışacak kurum.
    (İstanbul Ulaş Demirel)

    YanıtlaSil
  9. Sürtük
    Sürtmek kelimesi, bir yerde oyalanan manasına geldiğinden
    Aylaklık yapan anlamına da gelir.

    Ekseri kızlara atfedilen bu sıfat
    Zaman içinde ahlaksızlık yapan kadın olarak değiştirilmiştir.
    (Samsun Osman Erdoğan)

    YanıtlaSil
  10. "Ertem Eğilmez
    Sürtük filminde Ekrem Bora'ya o kadar ilginç bir kötü adam rolü oynatır ki

    Ekrem Bora, sanki o filmde Fransız bir kötü adamdır.
    Ahmet Tarık Tekçe'yi bıçaklamak isteyen

    Erol Taş'ın kafasında odun kıran ve tecavüzcü Coşkun
    Daha mahalleden geçerken kapılarını pencerelerini kapatan seyirci kadınlar
    Belki de ilk kez bir kötü adama aşık olurlar.
    (İstanbul Sefa Kurt)

    YanıtlaSil
  11. Sürtük
    1965 yapımı Türkan Şoray'la, Ekrem Bora'lı Ertem Eğilmez filmi.
    Ekrem Bora bu filmdeki rolüyle
    3. antalya altın portakal ulusal uzun metraj film Yarışması'nda
    En iyi erkek oyuncu ödülünü kazanmıştır.
    (Antalya Hayrettin Taş)

    YanıtlaSil
  12. Bir kadın, kendisine kaltak diyen adama sorar:
    - Sen kaltak ile fahişe arasındaki farkı biliyor musun?
    - Hayır
    - Fahişe herkesle yatandır
    - Kaltak ise sen hariç herkesle yatandir.
    (İzmir Batıkan Güney)

    YanıtlaSil
  13. Fahişe Arapça kökenli bir kelimedir
    Ancak kaltak öz Türkçedir.
    (Yozgat Alp Demir)

    YanıtlaSil
  14. Yosma
    Tdk sözlüğüne göre Şen, Güzel, Fettan (Genç Kadın).
    (Amasya Süleyman Çevik)

    YanıtlaSil
  15. Yosma;
    Orospu/Fahişe anlamına gelmeyen
    İşveli güzel kadın anlamına gelen kelimedir.

    Argoda bir kullanımı da yoktur bu anlamda.
    Fonetik olarak orospu kelimesiyle benzeşmesi şanssızlığı
    Bu isimli Türk filminde Ahu Tuğba'nın
    Bir telekızı oynaması nedeniyle
    İnsanların aklında bu kelimeyle eşleşmiştir.
    (İstanbul Duran Atik)

    YanıtlaSil
  16. Yosma, kendini sattırmasını bilen kadın.
    Osmanlı da ise etini satan kadın olarak addedilmiş
    (Sakarya Gencay Ulu)

    YanıtlaSil
  17. Fahişe, dünyanın her yerinde devamlılığını sürdüren meslek.
    (Tarsus Osman Atik)

    YanıtlaSil
  18. Bu Orospunun
    Erkek olanları çok tehlikelidir
    (Fransa Dilber Sayın)

    YanıtlaSil
  19. Dilber, En beğendiğim kadınlar için hitaplardan biri.
    (Edirne Arif Züraf)

    YanıtlaSil
  20. Dilber, Farsça gönül kelimesinin karşılığı olan dil kelime kökünden türetildiğini düşündüğüm, geçmiş dönemlerde ''Gönül alıp götüren, manevi anlamda güzel'' anlamlarına gelmesidir.
    (Muş Harun Çiçek)

    YanıtlaSil
  21. Banu;
    Farsça da
    Malı mülkü olan kadın yani hanımağa demek.
    (Malatya Adem Kılıç)

    YanıtlaSil
  22. Farsça 'da "bayan" anlamına gelen kelime.
    (Kars Cumhur Duru)

    YanıtlaSil
  23. Önüne ked koyduğunuzda kedbanu olur.
    Ked; ev, hane demek. banu da hanım...
    Farsça 'da "d" harfi "z"ye yakın okunur.
    Oldu mu kezbanu, yani kezban...

    Kezban'ı Arapçadaki kzb köküyle karıştırıp yalancı anlamına geldiğini iddia edenler var. şaşırmakta da haklılar
    Zira kzp, yalan; tekzip yalanlama demekdir.
    (Anamur Osman Yıldızhan)

    YanıtlaSil
  24. Avrat, Arapça "Kusurlu" demektir.
    Manita, İtalya'da "El altındaki kadın" demektir.
    Flört, İngiltere' de "Oynaşılan kişi” demektir.

    Hatun, Türkçe'de "En değerli hazine" demektir.
    (Aksaray Hüseyin Feza)

    YanıtlaSil
  25. Dürr-i visal-i "Dilber"e ermek ümidine
    Gözüm yaşı olursa Nola bahr-i bikeran
    Gamhanene Getirmiyesin o "Dilber"i
    Avni ne denli eyler isen hükmünü revan
    (İzmir Batıkan Güney)

    YanıtlaSil
  26. İlk çıktığı zamanlarda İngilizce 'deki "First lady"ye karşılık gelen
    İmparatorluğun üst düzey kadınlarına (padişah annesi, eşi, kız kardeşi)
    X hatun şeklinde kullanılırken

    Günümüzde genç kız Çıtırcığını geride bırakıp
    Hafif olgun çekicilik taşıyan kadınları betimlemek için kullanılıyor.
    (Bursa Sefa Harman)

    YanıtlaSil
  27. Bu aşağıdaki yazıyı bir zamanlar bir yerlerde okumuştum
    iş yerinden Ahmet bana her akşam "Seni yalamak istiyorum" diye sms gönderiyor..
    Her gün kendisiyle kavga ediyorum, dava ediyorum vs. ama öyle kızgınım ki hırsımı alamıyorum..

    Ve günün birinde iş yerindeki arkadaşlara bana gönderdiği sms'leri ifşa ediyorum..
    Akabinde Ahmet de bana "haberleşme gizliliğini ihlal etmek"ten dava açıyor..

    Bir güzel ceza alıyorum.

    Ama Ahmet'e beni taciz ettiği için tazminat ödemek zorunda bıraktım..

    Ahmet suçlu ama kadında ceza almış
    Nasıl bir Adalet anlamadım
    (Danimarka Fulya Karanfil)
    akıl alacak gibi değil..

    YanıtlaSil
  28. Karı, Osmanlıdan kalma.
    Her ne kadar Tdk anlamı
    Yaşlı kadına veya Evli kocanın eşi için söyleniyor olsa da
    Şuan günümüzde dişi olup medeni hali fark etmeksizin tüm bireylere söyleniyor.
    (Tunceli Zarif İncir)

    YanıtlaSil
  29. Begüm;
    Çağatayca'da Şah kızlarına hitap şekli.
    Son iki harfi birinci tekil kişi iyelik ekidir.
    (İzmir Batıkan Güney)

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Bunlara da Bakmak İster misin?

Mutluluğun Resmini Yapabilmek, Nasıl Bir Şey?

Hiç Öpülmedi, Ama Dünyaya Aşkın En Ölümsüz Şarkılarından Birini Armağan Etti _ Consuelo Velazquez

Parası Yok Ama Cesareti Var _ Mustafa Kemal Atatürk

Babası Onu Bir Kart Oyununda Kumarda Kaybettiğinde Sekiz Yaşındaydı.

Camel Sigarası ve Osmanlı Vatandaşı Hacı Ali Devesini Niye Adını ve Resmini Kullandı

Türkmenlerin, Zayıf Yönlerimizi Tek Tek Anlatmış

Bir Zen Öyküsü _ İtiraz Etmeyin, Sizde Layık Olduğunuz Sistemin İçindesiniz

Cehennem Dedikleri Bu Kadar mı? "Utanmayı Biliyorsan Bu Kadar."

Katma Değer Şey Nedir Bu Kadar Önemli?

Harfleri Nasıl Ortaya Çıktı ? 1 (A dan F Kadar)