Türkçede Kadınla İlgili Kelimenin 20 Anlamı ve Etimolojik Kökeni _ 2
Bu 20 kelimenin ayrı ayrı incelemensinin
İlk 10 unu geçen hafta yayınlamıştım
Bu yazıda diğer 10 unu paylaşıyorum
Tarık Başçıl _ 24 Ocak 2026
Not:
Kırmızı yazılı kelime gördüğünüzde tıklar iseniz
Sizi "Vikipedi" e yönlendirir
Onun hakkında daha fazla bilgiye ulaşmış olursunuz
★★★★★★★★★★★
11. Dilber
Farsça orijinali “Dilbar” olan kelime
“Alımlı, Güzel Kadın”, “Gönül Çelen Kadın” demek.
Genelde sevgiliye kullanılan bir hitap şeklidir.
“Güzel, İnce, Zarif Kadın” anlamında kullanılan
Bu kelime Orta Farsçada (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen “āhūk” sözcüğünden evrilmiş.
★★★★★★★★★★★
Kullanıldığında anlam olarak olumsuzluk/aşağılama ifade etmesi
Yüzünden artık “Karı-Koca” tabiri yerine
Her iki cinse uygun olarak
“Eş” kelimesinin kullanımının yangınlaşması boşuna değil.
“Karın” kelimesi ile yakından bir bağı var.
“Karın” kelimesi ile yakından bir bağı var.
Saadet Çağatay
Bu kelimenin o zamanın Türkiye Türkçesi için
Pek nazik bir kullanım olmadığı yönündeki tespitini taa 1960’larda yapmış.
Ayrıca bir eylemi “Karı gibi” yapmak
Ayrıca bir eylemi “Karı gibi” yapmak
öz konusu olduğunda
Bunun son derece aşağılayıcı bir anlamda kullanıldığını biliyoruz.
Ayrıca kulağa da son derece kaba geldiğini belirtmek isteriz.
Kelimeleri rahatsız edici kılan elbette esasen kendileri değil
Kelimeleri rahatsız edici kılan elbette esasen kendileri değil
Kullanıldıkları yere göre şekillenen ve belirlenen manalarıdır.
Yaşlı kadınlar için kullanılan “Kocakarı” tabiri
Yaşlı kadınlar için kullanılan “Kocakarı” tabiri
Birine “Karı” dendiğinde ardından çıkan ifadeler de
Hiç hoş şeyler anlatmıyor.
Dolayısıyla bu bağlamda öncelikle
Dolayısıyla bu bağlamda öncelikle
Kadının hemcinslerini bu şekilde tanımlamaması
Erkekleri de bu tabirin kullanılmaması hususunda uyarması gerekiyor.
Bu bakımdan olumsuz bir manada kullanılmasına karşın
Esasen Anadolu’nun pek çok yöresinde
Kadınlar özelinde “Güzel, Çok Güzel” anlamına gelen bir kelime.
Türkistan’da bu kelime, “Kadın Ziyneti” demek.
Kendisini şehvet ve homoseksüel sevgiye vermiş
Olan kadınlar için kullanılan hakaretamiz bir kelime.
Çok gezen, hovarda, “Hafifmeşrep”, “Şırfıntı” ve özellikle
Çok gezen, hovarda, “Hafifmeşrep”, “Şırfıntı” ve özellikle
Fahişe olarak görülen kadınlar için kullanılır.
Açgözlü, terbiyesiz gibi alt anlamları da mevcut.
★★★★★★★★★★★
Arapça kökenli bir kelime olup orijinali
Fahiş de aynı biçimde “Kabul Edilmiş Sınırları Aşan”
“Azgın”, “Utanmaz” anlamında…
“Fuhuş” kelimesi de aynı kökten geliyor.
“Kaltak” 1300-1900 yılları arasında
“Eğerin Ahşap Olan Kısmı, Eğer Yatağı”
Anlamında kullanılan bir kelimeyken
1500’lü yıllardan önce kaltak
1500’lü yıllardan önce kaltak
Aynı anlamını korumakla birlikte “Ahlaksız Kadın” manasına da gelmeye başlamış.
Bugünse sadece bu manada kullanılan
Kadını mal ya da meta olarak gören zihniyeti
Açığa vurması bakımından yalnızca ilginç değil
Özellikle dikkat edilmesi gereken bir konu.
Farsça “Fahişe, Evlilik Dışı İlişiye Giren Kadın” anlamına gelen
“Ruspi” kelimesinden geliyor.
Bu da Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen “Rōspīk” sözcüğünden evrilmiş.

Günümüzde anlam itibariyle
Bu da Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen “Rōspīk” sözcüğünden evrilmiş.
Günümüzde anlam itibariyle
Hakaret sayılan bir kelimedir.
“Ahlaksız ya da Düşmüş Kadın” olarak görülen
“Seks İşçileri”ne dahi bu şekilde hitap etmek hakaret sayılıyor.
★★★★★★★★★★★
19. Bayan

O zamandan beri de bu anlamını korumakla birlikte
Türk Dil Devrimi’yle birlikte bir hitap şekli olarak
“Bey”in yerine kullanıma sokulmuş bir kelime.
Yine aynı dönemde keyfi olarak türetilen
“Bayan” sözcüğündeki “-an” eki
Türkçenin hiçbir döneminde
Dişil yapım eki olarak kaydedilmemiş.

20. Kasık Mancası
Tam manası “Kasık Yiyeceği”.
Bu isim tamlaması
Eski Türkçede bulunan
“Vücudun Karın ile Uyluk Arasındaki Bölümü”nü anlatan
“Kasıg” kelimesi ile
İtalyancadan gelen “Yiyecek, İçecek” anlamındaki “Manca”
Kelimesinin birleştirilmesiyle oluşmuş.
“Yatılacak Kadın” anlamına geliyor
Aynı anda pek çok şey yapabilecek beceriye sahip olan kadınlar
Bu tür bir adlandırmayla
Sadece cinsel bir obje gibi görülerek aşağılanıyor
★★★★★★★★★★★

Teşekkürler Tarık Hocam
YanıtlaSilKadınlar için kullanılan kelimelerin nereden gelmiş olduklarını öğrenmiş olduk
Emeğine Sağlık
(Adiyaman Halis Keskin)
Fahişelik, Dünyanın en eski mesleğidir.
YanıtlaSil(Urfa Kasım Ulucan)
Kadınların orospu olmasının sebebi erkekler tarafından
YanıtlaSilBu yönde bir talep olmasıdır
Bir kadına orospu etiketi yapıştırmadan önce bunu bir düşünelim derim
(Ankara Mustafa Kalın)
Gerçekten Yukarıdaki Kelimelerin Çoğu
YanıtlaSilBir kadına edilebilecek en büyük hakaret içeren kelimeler
(Muğla Hasan Engin)
Farsça 'da "Ruspi"den geliyor...
YanıtlaSilAnlamı "Toplumda Alnı Açık, Yüzü Ak Dolaşabilen Kadın" demek...
(ru: yüz, Sepid: Ak, Beyaz - Ruspid, Ruspi)
(Van Hamza Kılıç)
Fahişe veya Orospu
YanıtlaSilKibarca Seks İsçisi.
(Sakarya Turan Ak)
Orospu kelimesi inanılmaz bir anlam kötüleşmesine uğramış
YanıtlaSilFarsçadan buralara dangıl dungul nasıl geldiği
Başına ne felaketler doladığı belli olmayan bir kelimedir.
Neyse; kelimenin kökü "Ruspi" olmakla beraber
"Yüzü Ak, Toplum İçinde Suçsuz, Alnı Açık Dolaşan Kadın" anlamındadır.
Türkçede başına bir "O" sesi almıştır ki...
Nelere mal olmuştur.
(Van Ahmet Düzgün)
Kadın bedenini metalaştıran sömürü sistemlerinin doğal sonucu.
YanıtlaSilSosyalizm döneminde yasadışı olarak bir süre devam edecek
Sınıfların ortadan kalkmasıyla tarihe karışacak kurum.
(İstanbul Ulaş Demirel)
Sürtük
YanıtlaSilSürtmek kelimesi, bir yerde oyalanan manasına geldiğinden
Aylaklık yapan anlamına da gelir.
Ekseri kızlara atfedilen bu sıfat
Zaman içinde ahlaksızlık yapan kadın olarak değiştirilmiştir.
(Samsun Osman Erdoğan)
"Ertem Eğilmez
YanıtlaSilSürtük filminde Ekrem Bora'ya o kadar ilginç bir kötü adam rolü oynatır ki
Ekrem Bora, sanki o filmde Fransız bir kötü adamdır.
Ahmet Tarık Tekçe'yi bıçaklamak isteyen
Erol Taş'ın kafasında odun kıran ve tecavüzcü Coşkun
Daha mahalleden geçerken kapılarını pencerelerini kapatan seyirci kadınlar
Belki de ilk kez bir kötü adama aşık olurlar.
(İstanbul Sefa Kurt)
Sürtük
YanıtlaSil1965 yapımı Türkan Şoray'la, Ekrem Bora'lı Ertem Eğilmez filmi.
Ekrem Bora bu filmdeki rolüyle
3. antalya altın portakal ulusal uzun metraj film Yarışması'nda
En iyi erkek oyuncu ödülünü kazanmıştır.
(Antalya Hayrettin Taş)
Bir kadın, kendisine kaltak diyen adama sorar:
YanıtlaSil- Sen kaltak ile fahişe arasındaki farkı biliyor musun?
- Hayır
- Fahişe herkesle yatandır
- Kaltak ise sen hariç herkesle yatandir.
(İzmir Batıkan Güney)
Fahişe Arapça kökenli bir kelimedir
YanıtlaSilAncak kaltak öz Türkçedir.
(Yozgat Alp Demir)
Yosma
YanıtlaSilTdk sözlüğüne göre Şen, Güzel, Fettan (Genç Kadın).
(Amasya Süleyman Çevik)
Yosma;
YanıtlaSilOrospu/Fahişe anlamına gelmeyen
İşveli güzel kadın anlamına gelen kelimedir.
Argoda bir kullanımı da yoktur bu anlamda.
Fonetik olarak orospu kelimesiyle benzeşmesi şanssızlığı
Bu isimli Türk filminde Ahu Tuğba'nın
Bir telekızı oynaması nedeniyle
İnsanların aklında bu kelimeyle eşleşmiştir.
(İstanbul Duran Atik)
Yosma, kendini sattırmasını bilen kadın.
YanıtlaSilOsmanlı da ise etini satan kadın olarak addedilmiş
(Sakarya Gencay Ulu)
Fahişe, dünyanın her yerinde devamlılığını sürdüren meslek.
YanıtlaSil(Tarsus Osman Atik)
Bu Orospunun
YanıtlaSilErkek olanları çok tehlikelidir
(Fransa Dilber Sayın)
Dilber, En beğendiğim kadınlar için hitaplardan biri.
YanıtlaSil(Edirne Arif Züraf)
Dilber, Farsça gönül kelimesinin karşılığı olan dil kelime kökünden türetildiğini düşündüğüm, geçmiş dönemlerde ''Gönül alıp götüren, manevi anlamda güzel'' anlamlarına gelmesidir.
YanıtlaSil(Muş Harun Çiçek)
Banu;
YanıtlaSilFarsça da
Malı mülkü olan kadın yani hanımağa demek.
(Malatya Adem Kılıç)
Farsça 'da "bayan" anlamına gelen kelime.
YanıtlaSil(Kars Cumhur Duru)
Önüne ked koyduğunuzda kedbanu olur.
YanıtlaSilKed; ev, hane demek. banu da hanım...
Farsça 'da "d" harfi "z"ye yakın okunur.
Oldu mu kezbanu, yani kezban...
Kezban'ı Arapçadaki kzb köküyle karıştırıp yalancı anlamına geldiğini iddia edenler var. şaşırmakta da haklılar
Zira kzp, yalan; tekzip yalanlama demekdir.
(Anamur Osman Yıldızhan)
Avrat, Arapça "Kusurlu" demektir.
YanıtlaSilManita, İtalya'da "El altındaki kadın" demektir.
Flört, İngiltere' de "Oynaşılan kişi” demektir.
Hatun, Türkçe'de "En değerli hazine" demektir.
(Aksaray Hüseyin Feza)
Dürr-i visal-i "Dilber"e ermek ümidine
YanıtlaSilGözüm yaşı olursa Nola bahr-i bikeran
Gamhanene Getirmiyesin o "Dilber"i
Avni ne denli eyler isen hükmünü revan
(İzmir Batıkan Güney)
İlk çıktığı zamanlarda İngilizce 'deki "First lady"ye karşılık gelen
YanıtlaSilİmparatorluğun üst düzey kadınlarına (padişah annesi, eşi, kız kardeşi)
X hatun şeklinde kullanılırken
Günümüzde genç kız Çıtırcığını geride bırakıp
Hafif olgun çekicilik taşıyan kadınları betimlemek için kullanılıyor.
(Bursa Sefa Harman)
Bu aşağıdaki yazıyı bir zamanlar bir yerlerde okumuştum
YanıtlaSiliş yerinden Ahmet bana her akşam "Seni yalamak istiyorum" diye sms gönderiyor..
Her gün kendisiyle kavga ediyorum, dava ediyorum vs. ama öyle kızgınım ki hırsımı alamıyorum..
Ve günün birinde iş yerindeki arkadaşlara bana gönderdiği sms'leri ifşa ediyorum..
Akabinde Ahmet de bana "haberleşme gizliliğini ihlal etmek"ten dava açıyor..
Bir güzel ceza alıyorum.
Ama Ahmet'e beni taciz ettiği için tazminat ödemek zorunda bıraktım..
Ahmet suçlu ama kadında ceza almış
Nasıl bir Adalet anlamadım
(Danimarka Fulya Karanfil)
akıl alacak gibi değil..
Karı, Osmanlıdan kalma.
YanıtlaSilHer ne kadar Tdk anlamı
Yaşlı kadına veya Evli kocanın eşi için söyleniyor olsa da
Şuan günümüzde dişi olup medeni hali fark etmeksizin tüm bireylere söyleniyor.
(Tunceli Zarif İncir)
Begüm;
YanıtlaSilÇağatayca'da Şah kızlarına hitap şekli.
Son iki harfi birinci tekil kişi iyelik ekidir.
(İzmir Batıkan Güney)